Việc tìm hiểu hướng dẫn đệm chống loét đúng cách là nhu cầu quan trọng đối với những người đang chăm sóc người bệnh nằm lâu hoặc người cao tuổi hạn chế vận động. Trong quá trình hỗ trợ tại nhà, nhiều người chăm sóc gặp khó khăn khi lần đầu sử dụng đệm chống loét vì không biết cách trải đệm, điều chỉnh máy bơm hay đặt người bệnh sao cho phù hợp.

Chính vì vậy, việc nắm rõ hướng dẫn đệm chống loét đúng cách sẽ giúp giảm áp lực cho người chăm sóc, đồng thời tạo sự dễ chịu và hạn chế nguy cơ da bị tỳ đè cho người bệnh. Bài viết dưới đây sẽ phân tích đệm chống loét là gì, cơ chế hoạt động ra sao, cách lắp đặt, cách điều chỉnh áp suất, các lỗi thường gặp cũng như những lưu ý quan trọng để sử dụng an toàn và hiệu quả ngay tại nhà.

Nội dung được thiết kế dành riêng cho người chăm sóc thiếu kinh nghiệm, cần hướng dẫn từng bước rõ ràng, dễ hiểu và mang tính ứng dụng cao, giúp quá trình hỗ trợ người bệnh trở nên nhẹ nhàng hơn mỗi ngày.

Đệm chống loét là gì và khi nào cần dùng

Đệm chống loét là thiết bị hỗ trợ người nằm lâu, có tác dụng phân tán áp lực tại các điểm dễ tỳ đè như vai, lưng, mông, gót chân. Đệm thường được làm dạng ô hoặc dạng ống hơi, liên tục thay đổi luân phiên áp suất để giảm ma sát và hạn chế da bị tổn thương.

Đệm được sử dụng cho người cao tuổi yếu, người sau phẫu thuật cần nằm nghỉ dài ngày, người khó tự xoay trở hoặc người có nguy cơ tổn thương da khi nằm trên bề mặt phẳng trong thời gian dài. Nhờ cơ chế hoạt động linh hoạt, đệm giúp giảm sức nặng tại một điểm cố định và duy trì lưu thông khí, từ đó tạo cảm giác thoải mái hơn cho người bệnh trong sinh hoạt hằng ngày.

Đệm chống loét hoạt động ra sao

Đệm chống loét hoạt động dựa trên hệ thống bơm hơi luân phiên, giúp các ô hoặc ống hơi nâng – hạ theo chu kỳ. Khi một phần đệm được bơm đầy hơi, phần còn lại xả hơi nhẹ để tạo sự dịch chuyển của áp lực. Chính sự thay đổi liên tục này giúp da không bị chịu lực quá lâu ở một vị trí.

Cơ chế luân phiên áp suất này hỗ trợ bề mặt tiếp xúc luôn thoáng khí, không bị bí bách. Với người bệnh nằm lâu, đây là yếu tố quan trọng giúp giảm khả năng hình thành vùng da bị tỳ đè. Người chăm sóc có thể điều chỉnh chu kỳ hoạt động của máy tùy theo tình trạng sức khỏe và độ nhạy cảm của da người bệnh.

Cách lắp đặt đệm chống loét đúng cách

Khi lắp đặt, người chăm sóc nên trải đệm trên mặt giường phẳng, đảm bảo không có vật nhọn hoặc gồ ghề gây rách đệm. Mặt có các ô hoặc ống hơi luôn phải hướng lên trên. Máy bơm được treo ở cuối giường hoặc đặt ở vị trí thông thoáng, tránh bị che bởi chăn nệm.

Ống nối giữa máy bơm và đệm cần cắm chặt, không bị gấp khúc để hơi lưu thông dễ dàng. Sau khi kiểm tra toàn bộ đệm và dây nối, người chăm sóc mới bật máy bơm để bắt đầu quá trình tạo hơi. Trong giai đoạn này, không để người bệnh nằm trên đệm cho đến khi đệm căng đều theo đúng thiết kế.

Hướng dẫn điều chỉnh áp suất và chế độ bơm hơi

Mỗi người bệnh sẽ có thể trạng khác nhau nên mức áp suất cần điều chỉnh cũng thay đổi. Người nhẹ cân có thể cần áp suất thấp để tránh cảm giác quá cứng, trong khi người nặng cân lại cần áp suất cao hơn để giữ bề mặt ổn định.

Hầu hết máy bơm đều có nút điều chỉnh cường độ luân phiên. Người chăm sóc nên quan sát phản ứng của người bệnh trong vài phút đầu. Nếu thấy người bệnh đau, căng khó chịu hoặc bề mặt đệm không đều, bạn cần hạ mức áp suất xuống. Khi đệm hoạt động ổn định, hãy kiểm tra lại sau một khoảng thời gian để đảm bảo độ êm và độ nâng phù hợp.

Cách đặt tư thế người bệnh trên đệm

Để người bệnh nằm đúng tư thế, cần đảm bảo cơ thể luôn ở vị trí trung tâm của đệm. Phần lưng, vai và hông phải tiếp xúc đều với bề mặt đệm hơi để hệ thống luân phiên phát huy tác dụng. Tránh đặt người bệnh lệch quá nhiều về một phía vì có thể làm giảm hiệu quả giảm tỳ đè.

Đối với người khó cử động, người chăm sóc nên hỗ trợ nhẹ nhàng bằng cách giữ vai hoặc hông, sau đó hướng dẫn người bệnh nằm thẳng. Khi cần nghiêng người, hãy thực hiện từ từ để tránh gây áp lực lên vùng da yếu. Đệm hơi có sự nâng – hạ theo chu kỳ, nên tư thế của người bệnh cần được kiểm tra định kỳ để không bị trượt sang một phía.

Những rủi ro khi sử dụng sai cách

Khi dùng sai, nguy cơ da bị tổn thương có thể tăng lên. Nếu áp suất quá mạnh, đệm trở nên cứng và khiến da chịu lực nhiều hơn. Nếu đệm bị xẹp hoặc bơm không đủ hơi, bề mặt trở nên lún, làm cột sống người bệnh cong bất thường.

Đặt tư thế không đúng có thể khiến các vùng da yếu bị tỳ đè trong thời gian dài. Ngoài ra, việc để ống hơi bị gập hay đặt máy bơm ở nơi bí khí cũng làm giảm hiệu quả hoạt động của đệm. Người chăm sóc nên quan sát định kỳ để phát hiện dấu hiệu bất thường như tiếng máy quá lớn, đệm căng không đều hoặc người bệnh than khó chịu.

Dấu hiệu nhận biết đệm đang hoạt động không đúng

Khi đệm hoạt động không đúng, các ô hơi có thể không luân phiên nâng hạ đều nhau, bề mặt đệm xuất hiện điểm cứng – điểm mềm bất thường. Nếu nghe tiếng máy bơm yếu hoặc bị ngắt quãng, có thể ống dẫn hơi gặp vấn đề.

Một số trường hợp, đệm phồng lên quá nhanh hoặc quá chậm đều là dấu hiệu cần kiểm tra lại chế độ hoạt động. Người chăm sóc nên để ý tiếng kêu của máy và quan sát chuyển động của các ô hơi để kịp thời điều chỉnh.

Cách theo dõi da người bệnh khi sử dụng đệm

Việc quan sát da là thao tác quan trọng trong quá trình chăm sóc. Người chăm sóc nên kiểm tra vùng lưng, vai và hông hằng ngày để phát hiện sớm các dấu hiệu như đỏ da, sưng nhẹ hoặc có cảm giác nóng rát.

Nếu phát hiện da đổi màu trong thời gian dài không giảm, bạn cần giảm áp suất đệm và điều chỉnh lại tư thế nằm. Người bệnh ít vận động cần được hỗ trợ thay đổi tư thế theo chu kỳ để giảm áp lực cho từng vùng cơ thể.

Cách vệ sinh và bảo trì đệm chống loét

Đệm cần được làm sạch bề mặt định kỳ bằng khăn ẩm và phơi khô thoáng khí. Không dùng chất có tính tẩy mạnh vì có thể làm hỏng vật liệu đệm. Máy bơm nên được vệ sinh khe lọc khí để tránh bụi làm giảm công suất. Ống dẫn hơi cần kiểm tra xem có rò rỉ hay gập lại không. Khi không sử dụng trong thời gian dài, nên xả hơi hoàn toàn và cuộn đệm nhẹ nhàng để bảo quản.

Lỗi thường gặp khi dùng đệm chống loét tại nhà

Nhiều người chăm sóc mắc phải các lỗi phổ biến như: để người bệnh nằm lên đệm khi đệm chưa căng đủ, điều chỉnh áp suất theo cảm tính, để máy bơm bị che kín hoặc quên kiểm tra đệm mỗi ngày.

Một lỗi khác là không theo dõi trạng thái da, khiến người bệnh khó chịu trong thời gian dài mà không biết nguyên nhân. Việc dùng đệm trên giường nệm mềm quá dày cũng làm giảm hiệu quả hoạt động.

Checklist nhanh để đảm bảo an toàn mỗi ngày

Để dễ dàng hơn trong chăm sóc, người chăm sóc có thể kiểm tra ngắn gọn: máy bơm hoạt động ổn định, ống hơi không gập, bề mặt đệm nâng – hạ đều, tư thế người bệnh ở trung tâm đệm, da không xuất hiện vùng đỏ kéo dài.

Duy trì việc kiểm tra này giúp đệm chống loét phát huy tác dụng và mang lại sự thoải mái cho người bệnh trong suốt quá trình sử dụng tại nhà.